Wat zeggen de wet-, regelgeving en norm over noodverlichting.
Regelgeving & normen
Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, voorheen Bouwbesluit)
- Het Bbl regelt wanneer noodverlichting verplicht is in gebouwen.
- In het Bbl wordt verwezen naar bepaalde normen voor verlichting en vluchtwegsignalering voor gebouwen waarin mensen aanwezig zijn. NEN‑EN 1838 – “Toegepaste verlichtingstechniek – Noodverlichting”
- Sinds 1 januari 2025 is er een nieuwe versie van NEN-EN 1838 gepubliceerd.
- Deze norm is de actuele norm voor noodverlichting in gebouwen waar dat verplicht is en specificeert onder andere lichttechnische eisen — zoals minimaal vereiste lichtsterkte, plaatsing, werking bij stroomuitval.
Onderhouds- en inspectienormen: NEN‑EN 50172 (en eventueel bijbehorende normen)
- Voor het onderhoud en de periodiciteit van controles van noodverlichtingsinstallaties is NEN-EN 50172 van toepassing.
- Volgens de norm én landelijke regelgeving moet de noodverlichting regelmatig gecontroleerd en onderhouden worden om betrouwbaarheid te waarborgen.
- Daarnaast kan ook de Arbeidsomstandighedenwet (en het daaruit volgende Arbeidsomstandighedenbesluit) relevant zijn, zeker in werkomgevingen: werkgevers zijn verplicht te zorgen voor veiligheid, waaronder veilige vluchtroutes bij calamiteiten.
Hier is een duidelijk en compleet overzicht van de typen noodverlichting die men doorgaans onderscheidt. Deze indeling sluit aan bij de huidige normen (zoals NEN-EN 1838):
Wij onderscheiden de volgende types noodverlichting
1. Vluchtwegverlichting
Dit is noodverlichting die zorgt dat mensen veilig kunnen vluchten bij stroomuitval.
Voorbeelden: verlichting in gangen, trappenhuizen, deuren, nooduitgangen.
Functie:
- Vluchtwegen zichtbaar houden
- Obstakels voorkomen
- Richting van de nooduitgang aangeven
2. Vluchtrouteaanduiding
Dit zijn de pictogramarmaturen (groene bordjes) die het verloop van de vluchtroute aanduiden.
Functie:
- De route naar de dichtstbijzijnde nooduitgang tonen
- Altijd zichtbaar en herkenbaar, ook bij rookontwikkeling
3. Anti-paniekverlichting (ruimteverlichting)
Wordt gebruikt in grotere ruimtes waar veel mensen tegelijk aanwezig zijn, zoals hallen, zalen, winkelvloeren.
Functie:
- Paniek voorkomen
- Mensen in staat stellen zich te oriënteren en naar de vluchtroute te bewegen
- Minimaal basislichtniveau in de ruimte geven.
Werkplekken met verhoogd risico
Noodverlichting speciaal voor ruimtes waar gevaarlijke machines of processen draaien (werkplaatsen, productiehallen).
Functie:
- Een veilig einde van werkzaamheden mogelijk maken
- Ongevallen voorkomen bij plotselinge uitval van verlichting
- Vaak hogere lichtsterkte vereist